Anahtar Kelimeler:

Havalar soğuk. Her sene olduğu gibi gündemin ilk maddesi yine grip salgını. Yanında hapşıran veya öksüren biri olan herkesin kafasında “Bana da bulaşacak mı acaba?” sorusu var.  Her zaman, her yerden ve herkesten hastalık kapmak mümkün olsa da aslında gripten korunmanın da birkaç yolu var. İşte gripten korunmanın ipuçları…

Elleri sık sık yıkayın
Soğuk algınlığı ve gripten korunmanın en iyi yolu, elleri sık sık ve iyice yıkamaktır. Parmak aralarını, avuçları ve ellerin üstünü en az 20 saniye iyice yıkamak mikropların yok edilmesinde büyük rol oynuyor.

Az uyku, zinde vücut sağlamıyor
Günde 7 saatten az uyuyanlar, 8 saat ve daha fazla uyuyanlara göre üç kat daha fazla grip riski taşıyorlar. Bedenimiz, uyku eksiliği çektiğinde bol miktarda sitokin üretiyor ve bu sitokin proteini, grip olunduğunda hastalık semptomlarını artırıcı özelliği sahip.

İçkiyi abartma
Alkol, vücuda girdikten sonra 24 saat boyunca akyuvarların virüslere karşı mücadele etme özelliğini bozuyor. Bu soğuk kışta, günde bir kadeh içkiyi geçmemek en iyisi.

C Vitamini mi?
C Vitamininin grip ve soğuk algınlığına iyi geldiğine dair herhangi bir kanıt bulunamadı ve bu teori bir efsane olarak kaldı. Çok sayıda araştırma, C Vitamini almanın gribi engellemediğini gösterdiği gibi, hasta olanların kullandığı C vitaminlerinin de iyileşmeyi hızlandırmadığını gösterdi.

Nemli hava daha yararlı
Nemli hava grip virüsleri için iyi değil. Kuru havalar, virüslerin havada kalmasını kolaylaştırıyor. Nemli havalar ise virüslerin ağırlaşmasını sağlayarak yere daha çabuk düşmesine neden oluyor. Bir hava nemlendiricisi alarak, bulunduğunuz odanın nem oranını yüzde 50 civarında tutmaya çalışın.

Parlak renkli besinler antioksidan kaynağı
Parlak renkli sebze ve meyvelerde bulunan antioksidanlar, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesinde oldukça etkili. Unutmayın, renkleri ne kadar canlı ise, antioksidan değeri o kadar yüksektir.

Anahtar Kelimeler:

Hayata 1918′in 10 Şubat’ında veda eden Sultan Abdülhamid’den bahsediyorum…

Sözünü ettiğim çevreler, bugün ve bu hafta sonu, Sultan Abdülhamid için bazı toplantılar düzenleyecekler. Toplantılara ilmî değil ruhanî bir hava hâkim olacak, Sultan Abdülhamid’den bir devlet adamı ve bir “insan” olarak değil, “Ulu Hakan” şeklinde hasret dolu, hattâ mitolojik bir üslûpla bahsedilecek.

Toplumumuzdaki derin fikir farklılıklarının tam bir misalini aradığınızda, ortaya Sultan İkinci Abdülhamid’den daha iyi bir örnek koyamazsınız.

Abdülhamid, bir kesime göre neredeyse evliya mertebesinde bir “Ulu Hakan“dır. Hattâ hatadan bile münezzehtir ve Osmanlı İmparatorluğu’nun son senelerinde yaşanan bütün felâketler ile çöküş, onun tahtından indirilmesi yüzünden meydana gelmiştir.

Ama, diğer kesime göre, çöküşün asıl sebebi Abdülhamid’in 33 senelik istibdadıdır ve Abdülhamid, memleketi geniş bir jurnal teşkilâtının başında kimselere nefes aldırmadan idare etmeye çalışmış basit bir “Kızıl Sultan“dır.

SON İMPARATOR!

Türkiye’de, memleketin kaderine 33 sene boyunca tek başına hâkim olmuş bir hükümdar hakkında şimdiye kadar yapılan yorumlar hep böyle ifrat ile tefrit arasında kalmış, Prof. Dr. Vahdettin Engin‘in son senelerdeki bazı yayınları dışında hükümdarın politikalarını belgeleriyle ve düzgün şekilde ortaya koyan bir çalışma yapılmamıştır.

Şimdi, Abdülhamid’in dönemini okumuş ve bir yere kadar çalışmış, hükümdarın zamanında yaşamış olanları çocukluk ve gençlik senelerinde tanımış ve Abdülhamid sonrası dönemi derinlemesine denebilecek şekilde araştırmış ve hâlâ araştıran bir kişi olarak, hükümdarla ilgili düşüncelerimi kısaca nakledeyim:

Abdülhamid, Osmanlı Devleti’nin son ve gerçek “imparatoru“dur. Tam bir Tanzimat hükümdarıdır, yenilikçidir, mâlî imkânlarının elverdiği ölçüde eğitim ve kalkınma hamleleri yapmış, müşfik bir “baba” olmaya yahut öyle görünmeye çaba göstermiştir.

Devletinin çatırdamakta olduğunun farkındadır. Çöküşü uzatabilmek için dış politikada taviz üstüne taviz vermek zorunda kalmış, dünya kadar toprağın elimizden gitmesine ses çıkartamamış ama bu arada Midhat Paşa gibi şahsî düşmanlarının faaliyetlerine mâni olabilmek için toprak tavizinden maalesef çekinmemiştir.

AH O VESVESE…

Ve, o vesvesesi… Tahttan indirilme ve canından olma korkusundan doğan, paranoyadan da öte vesvesesi…

Hayranlık krizindeki fanatiklerinin “Devletin yıkılmasını önleyebilmek için başka çaresi yoktu” diye yorumladıkları vesvesesi yüzünden 33 sene boyunca üç kişi bile sokakta biraraya gelmekten korkar olmuş, binlerce kişi sürgünlere gitmiş, günlük hayat jurnallerle şekillenir hâle gelmiş, darbe korkusu koskoca donanmayı Haliç’te çürümeye terketmiştir. Tasarruf, belki de para merakı ve Hazine-i Hassa politikası ise, ailesinin 1924 sürgününden sonra sefalete düşmesine sebep olmuştur.

Sultan İkinci Abdülhamid, Osmanlı Tarihi’nin son “gerçek” hükümdarıdır ve Abdülhamid pazarlamacıları ile ideoloji tacirlerinin elinden âcilen kurtarılması, üzerinde artık bilimsel ve ciddî çalışmalar yapılması gereken çok önemli bir devlet adamıdır.

Murat Bardakçı
(Habertürk, 10.02.2010)

Anahtar Kelimeler:

Anahtar Kelimeler:

M.Ö. 12. yüzyıl başlarında görülen Deniz ve Kuzey kavimlerinin göçleri ile Balkan kavimlerinin göçleri Anadolu’nun tarhinde yeni oluşumlara yol açmıştır. M.Ö. 3000’den beri Mezopotamya etkisinde bulunan Anadolu bu göçlerle yüzünü batıya çevirmiştir.

Batıdan gelen ilk etki günümüz Yunanistanında ilk Grek kültürünü oluşturan ve genellikle Mikenler adı ile anılan kavmin M.Ö. 2.binin ortalarında Doğu Akdeniz ve Anadolu’da ticaret kolonileri kurmaları ile başlamaktadır. Homeros’ta Achaioi olarak adlandırılan ve Akalar olarak bilinen bu ilk Hellen kavmi M.Ö. 16. yüzyılda Miletos’ta yerleşmiştir. Bu tarihten başlayarak Batı ve bir ölçüde de Orta Anadolu’da bulunan Miken keramik eserleri ile mezarlıkları bu bölgelerin Miken etki alanı içine girdiklerini göstermektedir. Miken eserlerinin bulunduğu bazı yerlere örnek olarak Miletos, Troya, Ephesos, Bodrum (Müskebi), Fraktin, Maşat, Bayraklı, Menemen verilebilir.

M.Ö. 1200-1050 tarihleri arasında Doğu Akdeniz bölgesine yapılan çeşitli göçler “Deniz Kavimleri Göçleri” olarak adlandırılmaktadır. Hitit Büyük Krallığının M.Ö. 1200’lerde zor durumda bulunmaları ve Myken Kırallığı’nın da gücünü yitirmiş olması Kuzey Avrupa’dan Balkanlara kadar değişen çeşitli bölgelerden gelen kavimlerin Anadolu’ya büyük dalgalar halinde saldırmalarına neden olmuştur. Bu saldırılara maruz kalan kentlerden biri de Troya VII a’dır. Güneydoğu Avrupa’dan gelen kavimler tarafından tahrip edilen Troya VII a kenti yerine kurulan Troya VII b kentinde bu kavime ait keramik parçalar bulunmuştur. Bu kavimler daha sonra M.Ö. 1200-1180 arasında Anadolu’nun diğer önemli kenti Hattuşa’yı yıkarak 1170-1160 tarihlerinde Asur sınırlarına kadar uzanmışlardır. Bu kavimlerden bazıları ise uzun bir süre Kuzeybatı Anadolu’da kalarak yerleşmişlerdir (Brig ve Mysi kavimleri gibi). Bu kavimler daha sonra buraya gelen Aiollerin baskısı altında Anadolu içlerine gitmek zorunda kalmışlardır. M.Ö. 1200’lerden başlayarak Anadolu’ya gelen bu Avrupalı kavimler uzun yıllar boyunca göçebe olarak bir yerden ötekine gittiklerinden yoğun bir kalıntı bırakmamışlardır. Bu kavimler içinde yerleşik düzene geçerek ilk devleti kuranlar Frygler olmuştur.

Demir Çağı’nda (M.Ö. 1200-750/700) Anadolu yarımadası çeşitli topluluklara ait büyüklü küçüklü beyliklerin yönetiminde idi. Güney Anadolu’da ve kısmen Suriye’de olmak üzere Geç Hititler, Doğu Anadolu’da Hurrilerin devamı olan Urartular, Orta Anadolu’da Frygler, Batı Anadolu’da Lydialılar, Güneybatı Anadolu’da Lykialılar ve Ege’de İonlar üstün değerde uygarlıklar kurmuşlardır. Bu topluluklar Mısırlılar, Fenikeliler ve Babillilerle birlikte Hellen uygarlığı üzerinde büyük ölçüde etki yaparak, bugünkü dünya kültürünün oluşmasında önemli katkılarda bulunmuşlardır.

Sadık Yalsızuçanlar ***

Anahtar Kelimeler:

İktisadi Kalkınma Vakfı, Avrupa Komisyonu’nun bugün açıkladığı 2008 Türkiye İlerleme Raporu hakkındaki görüşlerini bildiriyor:

AB’nin Türkiye’ye yönelik genişleme politikasında strateji ve vizyon eksikliği ve belirsizlik ve durağanlığı bizatihi bir politika olarak benimseme ve kabul ettirme gayreti gözlemlenmektedir. Gönül ister ki, aday ülkelerle müzakerelerin yönlendirilmesinde hayati rol oynayan Komisyon bu gibi konuların çözüme ulaştırılmasında daha yapıcı ve etkin bir tavır sergilesin. Benzer şekilde Türkiye’de hükümet AB sürecini canlandırmak konusunda elinden geleni yaparak, müzakerelerin makul bir sürede üyelikle sonuçlanması konusunda AB’yi ikna edici bir strateji izlemelidir.

5 Kasım 2008 tarihinde açıklanan Avrupa Komisyonu’nun Türkiye hakkındaki ilerleme raporu Türkiye’nin Kopenhag kriterlerine uyum durumunu ortaya koymakta ve geçtiğimiz yıl boyunca gerçekleşen reform ve mevzuat uyumu sürecini ele almaktadır. Komisyon’un Türkiye hakkında yayınladığı 11. rapor olan söz konusu belge genel olarak dengeli bir yaklaşım ile kaleme alınmıştır. Türkiye’nin bölgesel istikrar sağlamaya yönelik uzlaşmacı yaklaşımı ve Cumhurbaşkanının çabalarından takdirle söz edilmektedir. Komisyon’un “demokrasi ve insan haklarını güçlendirmek, ülkeyi modernleştirmek ve geliştirmek ve AB’ye yakınlaştırmak için reformlara yeni bir hız verilmesi gerektiği” saptamasına iştirak edilmek ile birlikte, AB’nin Türkiye’nin hedefinin AB’ye yakınlaşmanın ötesinde AB’ye üye olarak entegre olmak olduğu anımsanmalıdır. Komisyon Türkiye’nin ilerleme kaydetmediği ya da sınırlı ilerleme kaydettiği alanları da belirterek Türkiye’yi siyasi reform sürecinin yavaşlaması, sivil anayasada yol alınamaması, kamu yönetimi reformunda eksiklikler, ordunun siyasi etkisinin devam etmesi, yolsuzlukla mücadelede sınırlı ilerleme, Ombudsman kurumunun oluşturulamaması, işkence ve kötü muamele vakalarında artış, sendikal haklar, kadın hakları ve cinsiyet eşitliği, azınlık hakları ve kültürel haklar, işgücü piyasası ve insan kaynakları alanlarındaki sorunlar gibi konularda eleştirmektedir.

Diğer aday ülkeler ve özellikle müzakerelere Türkiye ile aynı zamanda başlayan Hırvatistan ile karşılaştırıldığında Komisyon’un Türkiye’ye kıyasla daha olumlu bir yaklaşım sergilediği aşikardır. Genişleme stratejisinde Komisyon “gerekli koşulları karşılamaları şartı ile Batı Balkanların AB üyeliğine ilerlemesi hızlandırılabilir” ifadesini kullanırken, “gerekli hazırlık adımlarını atarsa Hırvatistan’ın 2009’un sonuna kadar katılım müzakerelerinin son aşamasına ulaşmasının beklendiği” eklenmektedir. Ayrıca Hırvatistan için katılım müzakerelerinin son aşamasına ulaşması için yol haritası yayınlanmıştır. Öte yandan Türkiye ile katılım müzakerelerinin “ülkenin ilgili koşulları yerine getirmesi ve reform hızını yansıttığını” ifade ederek, müzakereleri etkileyen diğer faktörlere değinmemektedir. Kıbrıs sorunu konusunda Türkiye’nin çözüm ve BM çabalarına verdiği desteği devam ettirmesinin hayati önemde olduğu belirtilirken ve Ortaklık Anlaşması Ek Protokol’ünün ayırımcılık olmaksızın tümüyle uygulanmasının beklendiği vurgulanırken sorunun bu hale gelmesinden kısmen sorumlu olan AB’nin üzerine düşenler konusunda sessiz kalınmaktadır.

Türkiye-AB ilişkilerinin mevcut durumu göz önünde bulundurulduğunda ilerleme raporundan çok ‘ilerlememe’ raporu olarak da adlandırılabilecek olan belge Türkiye’ye ilişkin gözlemlerde bulunmak ile yetinmektedir. Türkiye’de reform sürecinin hız kaybetmesi Türkiye’nin Komisyon’un eleştirilerine hedef olmasına yol açmıştır. Öte yandan, AB’nin temel organlarından biri olan Komisyon derin dondurucuya giren Türkiye-AB katılım sürecini canlandırmak için yapıcı önerilerde bulunmaktan çekinmemelidir. Bu haliyle Komisyon’un hazırladığı rapor müzakerelerdeki gerçek sorunların önemli bir bölümünü içermemekte ve bu konularda tavır almaktan kaçınmaktadır. Türkiye’deki özellikle Güneydoğudaki terör sorununun yarattığı ortama değinmekle birlikte değerlendirmelerinde yeterince dikkate almaması, gümrük birliğinin işleyişinden doğan örneğin AB’nin üçüncü ülkelerle akdettiği serbest ticaret anlaşmalarının Türkiye’ye etkisini irdelememesi, kişilerin ve hizmetlerin serbest dolaşımı önündeki engeller gibi sorunlara yönelik bir perspektif sunmaması bunun örnekleri olarak gösterilebilir. Öte yandan, Fransa’nın engellemesi sebebiyle açılmayan ekonomik ve parasal birlik ya da eğitim ve kültür gibi başlıklar ile ilgili sorunlar da katılım müzakereleri sürecini olumsuz etkilemektedir. Tüm bu unsurlar dikkate alınmadan Türkiye’nin ilerlemesi de bütünüyle incelenmez. Aynı şekilde Türkiye’nin demokratikleşmesinde üzerinde durulması gereken parti içi demokrasi konusu raporda yer almamakta ve bu da Komisyon’un Türkiye’nin demokratikleşmesi konusuna yüzeysel ve yanlı bir şekilde yaklaştığı şüphesini uyandırmaktadır.

AB’nin Türkiye’ye yönelik genişleme politikasında strateji ve vizyon eksikliği ve belirsizlik ve durağanlığı bizatihi bir politika olarak benimseme ve kabul ettirme gayreti gözlemlenmektedir. Gönül ister ki, aday ülkelerle müzakerelerin yönlendirilmesinde hayati rol oynayan Komisyon bu gibi konuların çözüme ulaştırılmasında daha yapıcı ve etkin bir tavır sergilesin.

Benzer şekilde Türkiye’de hükümet AB sürecini canlandırmak konusunda elinden geleni yaparak, müzakerelerin makul bir sürede üyelikle sonuçlanması konusunda AB’yi ikna edici bir strateji izlemelidir. Bu şekilde olumlu adımların her iki tarafça atılması ve AB üye devletleri tarafından desteklenmesi gerek AB gerekse Türkiye’nin ortak meselelerini çözüme ulaştırma ve geleceğe birlikte yol alma kararlılığını ortaya koyacaktır. Bu doğrultuda müzakerelerin 2014-2015 yıllarında sonuçlandırılması için gerekli adımların atılması Türkiye’de AB sürecinin etkin bir şekilde devam etmesi, toplumun tüm kesimlerinin geleceğe yönelik beklenti ve planlarının sağlam bir temele oturtulabilmesi ve AB’nin Türkiye’nin üyeliğine olan bağlılığını ortaya koyması açısından kuvvetle önerilmektedir.

Türkiye için hazırlanan İlerleme Raporu tam metni için tıklayınız.

.

Türk ordusu bu dönemde aşiret kuvvetlerinden meydana geliyordu. 1040′ta kurulan Büyük Selçuklu Devleti döneminde ordumuz profesyonelleşmeye başladı. Aşiret kuvvetlerinin yanı sıra düzenli birlikler kuruldu ancak ordumuzun asıl profesyonelleşmesi Osmanlı döneminde oldu.

600 YILLIK ÜSTÜNLÜĞÜN SIRRI

Osmanlılar’ın çok erken tarihte düzenli ordu tesis etmeleri, Avrupa’ya karşı üstünlük sebeplerinden biriydi. Gerek Osmanlılar’dan önceki Türk devletlerinin çoğunda, gerekse Safeviler ve Akkoyunlular gibi Osmanlı ile çağdaş Türk devletlerinin orduları aşiret kuvvetlerinden meydana gelirdi. Avrupa’da da ordular ya paralı birliklerden ya da prenslerin, kontların, düklerin gönderdiği askerlerden oluşurdu. 17. yüzyılda, 1618-1648 yılları arasındaki Otuz Yıl Savaşları’nda bile Avrupa ordularının çoğu paralı askerlerden meydana geliyordu. Farklı milletlerden oluşan paralı askerleri yönetmek oldukça zordu. Paralı askerler savaşların en kritik anlarında hemen kaçarlardı. Sık sık, özellikle de paralarını alamadıkları zamanlar isyan ederlerdi. Bunların üzerlerinde disiplin kurmak da oldukça zordu. Nitekim Makyavelli, paralı askerleri “Dostlar arasında yürekli, düşman karşısında korkak” kişiler olarak değerlendirir.

Hâlbuki Osmanlılar, Orhan Gazi zamanında Türk köylülerinden yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli askeri birlikleri kurmuşlardı. Bu birlikler, ihtiyaca cevap vermeyince bazı Avrupalı yazarların, “şeytan icadı” diye adlandırdıkları Kapıkulu Ocakları kuruldu. Bunlar tam profesyonel askerlerdi. Ayrıca tımar sistemi ile yeniçeriler kadar profesyonel olmasa da, yine meslekleri sadece askerlik olan sipahi teşkilatı tesis edilmişti. Nitekim 16. yüzyılda Avrupalı elçi ve seyyahlar, Osmanlı ordusunu öve öve bitiremezler ve kendi ordularının bunlarla başedemeyeceğini söylerler.

RUSYA’DAN POLONYA’YA HERKES ORDUMUZU ÖRNEK ALDI

Rusya, 16. yüzyılda Korkunç İvan zamanındaki askeri teşkilatlanmasında Osmanlı ordusundan etkilendi. Osmanlı ordusundaki disiplin ve liyakat sistemi örnek alındı.

Uzun süre savaşlarda süvari birlikleri ön plandaydı. Yeniçeriliğin kuruluşuyla birlikte savaşlarda piyadeler ön plana çıkmaya başladı. İspanyollar, Şarlken döneminde Osmanlı ordusundan ilham alarak “tercios” birliklerini kurdular. İspanyollar ile evlenen İtalyan kadınların çocuklarına askerde “yeniçeri” deniliyordu.

Macarlar, 15. yüzyılda “Hussar” adı verilen hafif süvari birliklerini Osmanlı timarlı sipahilerini örnek alarak kurmuşlardı. Osmanlı ordusunu en çok taklit edenlerden biri de Polonyalılar’dı. Polonya ordusu kullandığı kılıca kadar birçok silah ve sistemi Türk ordusundan örnek almıştı.

AVRUPA ORDULARI

Avrupa’da orduların durumuna ilk esaslı tenkit Makyavelli’den gelmişti. Makyavelli, Roma askeri sistemi ve klâsiklerini inceledikten sonra, en ideal yolun Roma lejyon sistemini tekrar kurmak olacağı kanaatine varmıştı. Babadan oğula geçen subaylık sisteminin kaldırılıp yerine, yine aristokratların oluşturduğu ancak liyakate dayalı askeri bir sistem kurulmasını teklif etti. Makyavelli, mecburi askerliğe dayanan bir ordu sisteminin kurulmasını istiyordu.

1618 ile 1648 yılları arasındaki Otuz Yıl Savaşları’nda Avrupa orduları büyük gelişme gösterdiler. “Sarışın Dev“, yani İsveç Kralı Gustav II. Adolf, çağının askeri stratejisini alt üst etti. Topların piyade ve süvarileri destek leyecek şekilde doğrudan kullanılması, tüfek kullananlar ile süvarilerin birlikte hareketleri gibi taktikler de ilk kez Gustav II. Adolf tarafından Otuz Yıl Savaşları’nda uygulanmıştı. Büyük bir stratejist olan kral, süvari hücumunu da yeniden canlandırmıştı. Süvariler kılıçtan ziyade tabanca ile saldırmaya başla­mışlardı. Ayrıca daha önce 7 kilo olması sebebiyle kullanımı oldukça zor olan tüfeklerin hafifletilerek, kullanımının kolaylaştırılması, fişenkin icadı ve topların hafif ve kullanışlı hale getirilmesi de Gustav II. Adolf’un marifetleriydi. Avrupa’da 17. yüzyıl ortalarından itibaren eski Roma lejyonlarında olduğu gibi sıkı disiplin, emir-komuta zinciri ve askerlerin devamlı eğitim gördüğü bir sistem kuruldu.

Makyavelli’den sonra Fransa Kralı Ondördüncü Louis döneminde Sebastien de Vauban, bilimsel gelişmelerde ortaya çıkan sonuçları orduda kullandı. Kullanılan yeni silahlar ve bu silahlarla birlikte gelişen yeni savaş organizasyonları muharebelerin şeklini değiştirdi.

Erhan Afyoncu
(Bugün, 29.09.2010)

Anahtar Kelimeler: